Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Chuyển tới trang đầy đủ
Quay lại

Tết về Liên Chiểu nghe bài chòi

     Mỗi độ Tết đến xuân về, trên địa bàn quận Liên Chiểu diễn ra nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật phong phú. Bên cạnh những loại hình vui chơi giải trí hiện đại, bài chòi vẫn giữ một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân. Và để lưu giữ, phát huy những giá trị truyền thống của bài chòi, trong dịp Tết Ất Mùi năm 2015, trên địa bàn quận sẽ có 2 điểm chính tổ chức hô hát bài chòi: ở phường Hòa Hiệp Nam từ đêm giao thừa cho đến mồng 4 Tết và trong lễ hội đình làng Hòa Phú vào ngày 12/2 âm lịch.

 

     Bao năm qua, giai điệu bài chòi đã làm say lòng nhiều thế hệ người dân Liên Chiểu bởi những ca từ đời thường, dung dị. Và tình yêu bài chòi của các nghệ nhân cũng xuất phát từ lý do giản đơn này. Ông Huỳnh Tấn - nghệ nhân hô hát bài chòi trú phường Hòa Minh bộc bạch: Tôi yêu mến loại hình văn hóa ông cha ta để lại, ngay từ nhỏ đã ham mê bài chòi, nên tôi đã tự học hỏi để giờ phục vụ nhân dân và muốn lưu truyền cho thế hệ mai sau về nét đẹp văn hóa bài chòi.

 

Về Liên Chiểu nghe bài chòi

 

     Ông Huỳnh Tấn cho biết thêm: Từ xưa, bài chòi đã là hình thức giải trí lành mạnh của người dân Liên Chiểu. So với thời gian trước hô hát bài chòi đã có nhiều cải biến, đơn giản hơn nhưng luôn có một bộ thẻ cờ gồm 10 thẻ, 30 quân cờ và mỗi thẻ tương ứng 3 quân cờ, chia đều cho người chơi. Đàn cò, kèn, trống chiến là những nhạc cụ không thể thiếu trong diễn xướng bài chòi. Cuộc chơi bắt đầu khi người hiệu cất tiếng hát mở đầu, đưa tay rút một quân cờ trong ống tre và hát làn điệu dân ca sao cho kết thúc với những từ liên quan tới tên quân cờ đó. Ông Tấn – mở đầu một đoạn hô hát bài chòi: Gió xuân phảng phất nhành tre, mời bà con cô bác lắng nghe bài chòi....lẳng lặng mà nghe tôi hô con bài, con gì nó ra đây...

 

     Không chỉ tạo không gian gần gũi, gắn kết cộng đồng mà bài chòi còn hấp dẫn người nghe bởi những câu hát có nội dung thời sự hấp dẫn, ca ngợi điều hay lẽ phải, phản ánh tiêu cực trong xã hội bằng những ca từ dí dỏm tạo không khí vui vẻ, thỏai mái. Minh họa cho nội dung này, chị Nguyễn Thị Thu Nguyệt – một nghệ nhân hô hát bài chòi trú tổ 42, phường Hòa Hiệp Nam chia sẻ một đoạn hô hát bài chòi: Giời ơi, nói mãi mà anh chẳng chịu nghe, đội mũ bảo hiểm để che cho cái đầu, bây giờ đã quá đỗi cơ cầu, chấn thương sọ não tiền ơi bớ tiền...

 

     Có thể thấy rằng, nội dung các câu hát sử dụng trong bài chòi đều mang giá trị nhân văn và có tính giáo dục cao. Điều này lý giải cho việc các phường, cơ quan đoàn thể thường lồng ghép sử dụng bài chòi trong những buổi biểu diễn văn nghệ, cuộc thi tìm hiểu pháp luật,... để tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước đến với quần chúng nhân dân một cách hiệu quả, dễ hiểu, dễ nhớ hơn.

Với những giá trị vốn có của mình, bài chòi không chỉ hấp dẫn những người lớn tuổi mà còn nhận được sự hưởng ứng, yêu mến từ các thế hệ trẻ. Anh Lê Kim Lực, 38 tuổi, trú tổ 30 phường Hòa Hiệp Nam bộc bạch: Tôi tham gia bài chòi từ 5 năm nay, là một người trẻ tuổi nhưng tôi yêu thích bài chòi vì sự mộc mạc gần gũi và hình thức dân ca đối đáp của nó...

 

     Nhận thức được giá trị nghệ thuật của bài chòi, những năm qua, các ban ngành quận Liên Chiểu đã có nhiều hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy giá trị của tài sản phi vật thể vô giá này. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này ông Thi Lý Phước – Phó Giám đốc Trung tâm văn hóa thể thao quận Liên Chiểu cho biết: Bài chòi là một loại hình văn hóa thường xuất hiện trong dịp Tết đến xuân về, trong các lễ hội của quận Liên Chiểu, có một vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần người dân nơi đây. Để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của bài chòi, thời gian tới, Trung tâm sẽ mở lớp tập huấn, trao đổi với các lãnh đạo 5 phường...

 

     Xã hội ngày càng phát triển, các trào lưu đương đại ngoại nhập đang dần thế chỗ cho các loại hình nghệ thuật dân gian mang đậm bản sắc dân tộc. Vì vậy, bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống luôn là vấn đề được các ngành chức năng quan tâm. Trong đó, để bài chòi được người dân từ già đến trẻ đều mê như người xưa từng có câu:

                              "Rủ nhau đi đánh bài chòi

                           Để cho con khóc mà lòi rốn ra"

đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của toàn xã hội, đặc biệt là các ban ngành liên quan, không để những giá trị văn hóa truyền thống bị mai một, lãng quên. Trong dịp Tết đến xuân sang hãy về với Liên Chiểu để cùng nghe những giai điệu dân dã, mộc mạc của bài chòi, để những giá trị của bài chòi tiếp tục được lưu truyền trong thế hệ mai sau.

 

                                                                                  Bình Phạm (Đài Liên Chiểu)