Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Chuyển tới trang đầy đủ
Quay lại

Nét đẹp Lễ hội đình làng Trung Nghĩa

 
 
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mặc dù các hình thức sinh hoạt văn hóa rất đa dạng và phong phú nhưng ngày hội làng vẫn có vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân. Từ xưa hội làng trở thành nếp sống văn hóa dân gian, món ăn tinh thần cho mọi vùng miền, lễ hội đình làng Trung Nghĩa không nằm ngoài lý do đó. Từ đường Tô Hiệu chạy vào khoảng 1km nhìn về hướng tay trái đó là đình Trung Nghĩa nơi diễn ra lễ hội đình làng.
Theo người dân địa phương, mảnh đất Trung Nghĩa được khai phá vào đời vua Lê Chân Tông (1643- 1649). Tiền hiền của làng là ông Văn Đức (quê tỉnh Thanh Hóa), cùng gia đình đến đây khai cự lập nghiệp. Lúc bấy giờ Trung Nghĩa còn là vùng đồi trống, hoang vu. Về sau, hậu duệ của ông cùng với nhiều tộc họ khác tiếp tục mở mang làng xã, phát triển kinh tế. Năm 1900, do điều kiện cuộc sống ngày càng nâng cao và để có nơi thờ cúng các vị tiền hiền, hậu hiền, dân làng đã đồng tâm hợp lực xây dựng cho làng mình ngôi đình còn lại đến nay.

Là ngôi đình còn lưu giữ những nét kiến trúc cổ xưa với nhà xây theo dạng ba gian hai chái, tường xây gạch, mái lợp ngói âm dương. Đình chia làm 3 gian thờ, gian giữa thờ thành hoàng bổn xứ, hai bên tả hữu thờ tiền hiền và hậu hiền, kết cấu bộ vì bên trong theo kiểu liên kết kẻ suốt, các cột, xuyên, trính đều bằng gỗ mít, gồm bốn cột cái, mười hai cột quân và mười hai cột hiên. Đầu các vì kèo chạm trổ đầu rồng, đuôi có hình hoa lá. Trên xà có khắc thời gian xây dựng đình (năm Thành Thái thứ 12-1900). Trên gian giữa có treo bức hoành phi với ba chữ Hán" Trung Nghĩa đình". Ở mặt tiền đình, bên trái đắp nổi bằng sành sứ hình rồng, bên phải là hình hổ (tả thanh long hữu bạch hổ). Trên nóc, đắp lưỡng long chầu nguyệt, đuôi mái đắp hình lân. Bức bình phong trước đình có gắn hình búp sen hai bên, hai mặt trong ngoài được đắp nổi hình lân, hổ. Tất cả các hình trang trí trên được ghép khảm sành sứ. Mái của tam quan đình lợp bằng ngói ống mới, cuối  mái đắp hình đuôi thuyền.

Hằng năm, nhân dân trong làng tổ chức các kỳ tế lễ, lớn nhất là" lễ hội đình làng" vào ngày 10 tháng 03 âm lịch, lễ hội này có 02 phần rõ rệt: phần lễ và phần hội

Phần lễ trong lễ hội Đình làng Trung nghĩa gồm các Lễ cầu an sở cô bác thực chất đây là lễ cúng những người chết đường, chết chợ, những người chết vô gia cư, không nơi nương tựa. Đây là phong tục đẹp thể hiện tấm lòng nhân đao. Đồ cúng bao gồm: gạo,muối, áo giấy tiền vàng, Lễ chánh kỵ tiền hiền và các bậc tiền bối hữu công làng trung nghĩa là một trong những nghi lễ chính của lễ hội đình làng được diễn ra từ sáng sớm từ 5h30 đến 6h30. Lễ vật được sắm sửa thịnh soạn kèm theo văn tế hội kỵ, Lễ cầu quốc thái dân an là nghi lễ quan trọng diễn ra lúc 8h30 trong không khí trang nghiệm cầu cho quốc thái dân an, cầu cho mưa thuận gió hòa. Đặc biêt, năm nay trước phần lễ cầu quốc thái dân an, là phần thả chim bồ câu trắng, đây là một nghi thức rất đẹp, hình ảnh chim bồ câu từ xưa đến nay tượng trưng cho hòa bình, cho sự an bình qua nghi lễ đó, dân làng trung nghĩa muốn gửi đến một ước vọng cho một năm mới ấm no, dân làng được hạnh phúc.

Phần hội là phần mang tính chất giải trí: bao gồm nhiều trò chơi dân gian như đập om, chạy việt giã, đá bóng…

Có thể nói rằng ngày nay lễ hội Đình làng Trung Nghĩa đã trở thành một nét sinh hoạt văn hóa đều đặn có tác dụng giáo dục truyền thống cho con cháu hướng về cội nguồn tri ân tổ tiên, thắt chặt tình đoàn kết xóm làng cùng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Ngày nay, đình  Trung Nghĩa là một trong những di tích lịch sử văn hóa có giá trị về nghệ thuật kiến trúc, được thành phố công nhận. Bên cạnh đó, còn lưu giữ 16 sắc phong của triều Nguyễn có từ thời Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Đồng Khánh, Duy Tân, Khải Định.

          Thu Hà (VHTT)